สรุปคลิป Bitkub Meetup ครั้งที่ 7 | เซสชัน The Unicorns

 ในส่วนหนึ่งของการประชุม Bitkub Meetup ครั้งที่ 7 สามผู้ก่อตั้งยูนิคอร์นสตาร์ทอัพของไทย ได้แก่ Line Man Wongnai, Flash Express และ Bitkub ได้รวมตัวกันเพื่อแบ่งปันประสบการณ์และบทเรียนในการสร้างธุรกิจของตนเอง ผู้บรรยายต่างเน้นย้ำถึง ความท้าทายที่ต้องเผชิญ รวมถึงความผิดพลาด การขาดเงินทุน และการต่อสู้ดิ้นรนส่วนตัวในช่วงเริ่มต้น พวกเขายังเน้นย้ำถึง คุณสมบัติที่สำคัญ สำหรับผู้ประกอบการ เช่น ความมุ่งมั่น ความสามารถในการปรับตัว และการสร้างความเชื่อมั่นกับทีมงานและนักลงทุน นอกจากนี้ ยังมีการกล่าวถึง อนาคตของสตาร์ทอัพในประเทศไทย โดยชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการเป็นผู้นำด้านนวัตกรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคของ AI พร้อมทั้งเน้นย้ำถึงความสำคัญของการดูแลสุขภาพและมีชีวิตส่วนตัวที่มั่นคงควบคู่ไปกับการทำธุรกิจ

บทสรุปการบรรยาย: เส้นทางสู่ยูนิคอร์นไทย: บทเรียนจากผู้บุกเบิก

เอกสารสรุปนี้รวบรวมประเด็นหลักและข้อคิดสำคัญจากการเสวนา "Bitkub Meetup ครั้งที่ 7 | เซสชัน The Unicorns" โดยผู้ก่อตั้งและซีอีโอของ 3 ใน 4 ยูนิคอร์นไทย ได้แก่ คุณยอด ชินสุภัคกุล (LINE MAN Wongnai), คุณจิรยุทธ ทรัพย์ศรีโสภา (Bitkub) และคุณคมสันต์ แซ่ลี (Flash Express) การเสวนาครั้งนี้มุ่งเน้นการแบ่งปัน "Key to Success" เส้นทางการทำธุรกิจจากความล้มเหลวสู่ความสำเร็จ และ "ทางลัด" เพื่อหลีกเลี่ยงข้อผิดพลาดสำหรับผู้ประกอบการสตาร์ทอัพรุ่นใหม่

ธีมหลักและแนวคิดสำคัญ

1. เป้าหมายสูงสุดของสตาร์ทอัพคือการเป็นยูนิคอร์น (และการขับเคลื่อนด้วยความฝันและความอยากรวย)

คุณยอด ชินสุภัคกุล (LINE MAN Wongnai) เน้นย้ำว่า: "ถ้าทำ Startup ไม่อยากเป็นยูนิคอร์น ก็อย่าทำ Startup ดีกว่า... เพราะคน Startup ก็เป็น มันก็รวมตัวคนมีฝันน่ะที่อยากจะที่อยากจะรวยอยู่แล้ว" ความอยากรวยเร็วและสร้างผลกระทบที่ใหญ่หลวงเป็นแรงผลักดันสำคัญ

2. การมองเห็นโอกาสและการปรับตัวทางธุรกิจ (Connecting the Dots)

• LINE MAN Wongnai: เริ่มต้นจากการเป็นแพลตฟอร์มรีวิวร้านอาหาร (Wongnai) และค่อยๆ "ประกอบร่าง" โดยการมองเห็นโอกาสในตลาด เช่น Food Delivery, Ride-Hailing, Payment และ POS คุณยอดกล่าวว่า "วันนั้นที่วันแรกที่คิดกับวันนี้ต่างเยอะมาก ไม่เคยคิดว่าจะต้องมาทำธุรกิจ Food Delivery" โอกาสมักมาจากการสังเกต (เช่น การเห็นมอเตอร์ไซค์วิ่งมากขึ้น หรือความต้องการระบบ Payment ควบคู่กับ POS) และการสร้างความร่วมมือที่พิสูจน์คุณค่า (Partnering with LINE MAN โดยไม่คิดเงินล่วงหน้าแต่ขอ Revenue Sharing ในอนาคต) คุณยอดเน้นย้ำว่า "ไม่ค่อยปฏิเสธอะไรเท่าไหร่ คือมีโอกาสเข้ามาก็ลองทำดู ก่อน เวิร์คไม่เวิร์คก็ว่ากันอีกทีนึง"
• Bitkub: คุณท็อป จิรยุทธ มองเห็นโอกาสจากความเข้าใจประวัติศาสตร์การเงินโลกและการเปลี่ยนแปลงของเงินทุก 50 ปี เขานำแนวคิด "Connecting the dots backwards" ของ Steve Jobs มาใช้ โดยพบกับ Bitcoin White Paper และ Paper ของ Marc Andreessen ซึ่งจุดประกายวิสัยทัศน์เกี่ยวกับ "Future Finance" ที่เชื่อมต่อ Blockchain, Smartphone และ Internet เข้าด้วยกัน การทำความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในสิ่งที่คนอื่นมองว่าเป็น "แชร์ลูกโซ่" ทำให้เขามี "important Truth ที่คนส่วนใหญ่ มองไม่เห็น" การได้สัมผัสประสบการณ์ตรงจากการโอนเงินข้ามประเทศด้วย Bitcoin ที่รวดเร็วและราคาถูก ทำให้เกิด Conviction ที่แข็งแกร่งขึ้นเรื่อยๆ
• Flash Express: คุณคมสันต์ แซ่ลี ยอมรับว่าเริ่มต้นด้วย "ความไม่รู้" ซึ่งทำให้ "ไม่กลัว" และ "กล้าที่จะทำ" เขามองเห็นตัวอย่างความสำเร็จในจีนและตัดสินใจ "copy และ adapt ในแบบของไทย" ในธุรกิจโลจิสติกส์ ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่

3. บทเรียนจากความล้มเหลวและอุปสรรค: "ค่าตัวความไม่มืออาชีพมันแพงมาก"

• ความไม่มืออาชีพ: คุณคมสันต์ แซ่ลี เน้นย้ำว่า "ถ้ามีทางเลือกนะ อย่าเพิ่งมาทำ Startup... ไปอยู่กับมืออาชีพก่อน... เพราะความไม่มืออาชีพเนี่ย ค่าตัวมันแพงมากครับ" เขามีคดีความจำนวนมากและเคยทำให้องค์กรเกือบเจ๊งจากความผิดพลาดในการจัดการ
• ปัญหาในช่วงแรกเริ่ม: คุณยอด ชินสุภัคกุล เล่าถึงความเครียดจากการ "ไม่มีเงินจ่ายเงินเดือนพนักงาน" "ไม่มีเงินจ่ายเงินเดือนตัวเอง" ไม่สามารถแต่งงานได้ และปัญหาด้านสุขภาพ (เช่น โรคเซปเดิร์ม) ช่วง 2 ปีแรกที่ไม่มีรายได้ และใช้เงินตัวเองจนหมด เขาต้อง "ยืมพ่อแม่มาเพื่อจ่ายเงินเดือนพนักงาน"
• ความท้าทายทางการเงิน: คุณท็อป จิรยุทธ ก็ประสบปัญหาคล้ายกัน ทั้งการไม่จ่ายเงินเดือนตัวเอง 10 เดือนแรก และ "เหลือ 2 เดือนสุดท้าย" ก่อน Runway จะหมดสำหรับพนักงาน 80 คน
• การจัดการเงินทุนที่มากเกินไป: คุณคมสันต์ แซ่ลี เตือนว่า "ตอนมีเงินเยอะๆ อยู่ในกระเป๋าเนี่ย คุณบริหารไม่เป็นแน่ๆ เพราะคุณไม่เคยเจอเงินเยอะขนาดนั้นมา ก่อนในชีวิต... เละกว่าตอนที่ไม่มีเงิน"
• การจัดการกับความท้อแท้: ผู้ก่อตั้งทุกคนต่างยอมรับว่ามีความท้อแท้ แต่ "ไม่เลิก" เพราะ "ความรับผิดชอบ" ต่อทีมงาน ผู้ลงทุน และลูกค้า "มันเลิกไม่ ได้หนี้มันเยอะอ่ะฮะ... มันตื่นมาแล้วก็แบบไม่อยากทำแล้ว" แต่ก็ต้องไปต่อ

4. คุณสมบัติสำคัญของผู้ก่อตั้งสตาร์ทอัพ

• ความอดทน, ความพยายาม, ความอึด, และความขยัน: คุณยอดกล่าวว่าไม่มีสูตรสำเร็จ ต้องผ่านอุปสรรคด้วยคุณสมบัติเหล่านี้
• การไม่ปฏิเสธโอกาส: "มีโอกาสเข้ามาก็ลองทำดูก่อน เวิร์คไม่เวิร์คก็ว่ากันอีกทีนึง"
• ความเป็นเจ้าของ (Owner Mindset): การทำงานเหมือนเจ้าของแม้จะยังเป็นแค่พาร์ทเนอร์
• ความสามารถในการ "ล้างสมอง" (Visionary Leader): คุณยอดเชื่อว่า "ทุกคนที่เป็น founder ต้องมีสกิลนี้อ่ะ ไม่งั้นมันไม่ มี follower เยอะถึงขนาดนี้หรอก" การทำให้คนอื่น "เห็นภาพแบบที่เราเห็น" และ "อยู่ในโลกแห่งความฝันของเรา"
• การสร้างความเชื่อมั่น (Belief & Trust):คุณคมสันต์: "จงเชื่อแล้วจะเห็น" และ "ต้องเชื่อแบบ...ฝังเข้าไปใน DNA เลยว่ามันจะสำเร็จ" การเป็นตัวอย่างของความเชื่อมั่นให้กับทีมงาน
• คุณท็อป: การสื่อสารอย่างโปร่งใสและสม่ำเสมอ "earn trust" ด้วย "honesty, transparency, integrity" และ "treat people right" (แม้จะต้องตัดสินใจที่ยากลำบากกับการเปลี่ยนโคฟาวเดอร์ก็ตาม)
• ความใจกว้าง: คุณยอดแนะนำว่า "ความใจกว้างเป็นเรื่องสำคัญ...ถึงแม้ว่าเราจะจน เราก็ยังคงต้องใจกว้างอยู่" เช่น การเลี้ยงข้าวลูกน้อง การรับเงินเป็นคนสุดท้าย
• การไม่ "หน้าใหญ่": คุณท็อปเตือนว่า "ถ้าทำธุรกิจหน้าถ้าหน้าใหญ่เนี่ยมันรอด ยากอยู่ นะ...กลัวล้มเหลว กลัวดูไม่ดี กลัวไม่เท่ กลัวเสียฟอร์ม ไม่กล้าทดลอง"
• กัดไม่ปล่อย: "ล้มแล้วต้องลุกขึ้นมาใหม่ตลอดเวลา"

5. การดูแลสุขภาพกายและใจ

• การนอนหลับอย่างเพียงพอ: คุณท็อปให้คำแนะนำสำคัญว่า "นอนครับ นอนให้พอ" การนอนไม่พอทำให้ "โลกมันไม่น่าอยู่" และปัญหาต่างๆ ดูทวีคูณ การนอนหลับเต็มอิ่มคือ "ยาเม็ดนึง" ที่ทำให้ร่างกายทำงานได้เต็มศักยภาพ
• การดูแลสุขภาพเพื่อเป็นผู้บริหารที่ดีขึ้น: คุณท็อปศึกษา Cristiano Ronaldo และพบว่าการดูแลสุขภาพอย่างเข้มงวด (เช่น การหลีกเลี่ยงน้ำอัดลม) นอกสนามช่วยให้เป็นนักกีฬาที่ยิ่งใหญ่ การเปลี่ยนแปลงไลฟ์สไตล์เพื่อ "เปลี่ยนหัวสมอง" ทำให้ "ตื่นมามี energy ทุกวัน ตื่นมาสดใส ตื่นมาโลกน่าอยู่ ส่งพลังงานดีๆ ให้กับทีมงานรอบตัว ตัดสินใจถูก ต้อง มัน กลายเป็น บวกยิ่งกว่าบวกอีก"
• ผลกระทบของภาพลักษณ์ CEO ต่อมูลค่าบริษัท: คุณยอดเสริมว่า "การมี CEO ที่มีภาพลักษณ์ ที่มี charisma ที่ดี good looking ก็มีส่งผลต่อมูลค่าหุ้นด้วย" (เช่น กรณี Mark Zuckerberg)
• การจัดการความเครียดและการติดสุรา: คุณคมสันต์เล่าถึงการดื่มแอลกอฮอล์เพื่อคลายเครียดและการติดสุรา แต่ปัจจุบันได้ลดปริมาณลง

6. อนาคตของสตาร์ทอัพไทย: ยากแต่ยังมีโอกาส (โดยเฉพาะ AI และ Global Scale)

• ความยากลำบากในตลาด B2C: คุณยอดมองว่า "ไม่ ง่าย...ยากมากๆ" สำหรับสตาร์ทอัพ B2C ในไทย เพราะผู้เล่นรายใหญ่ส่วนใหญ่ครอบครองตลาดไปหมดแล้ว (LINE MAN Wongnai, Bitkub, Flash Express เป็นต้น)
• โอกาสใน B2B และ AI: โอกาสอาจอยู่ในตลาด B2B (ซึ่งอาจจะเป็น SME มากกว่ายูนิคอร์น) และ "AI" ซึ่งเป็น "คลื่นการเปลี่ยนแปลง" ที่รวดเร็ว และควร "target global player เลย ตั้งแต่ ต้น"
• มุมมองของคุณท็อป: ยังมี "โอกาสใหม่ๆ" ใน AI, Longevity, 3D Printing, Internet from the Sky, AR/VR Technology ซึ่งยังไม่มี "face ของ AI ในประเทศ" หรือ "face ของ Longevity ในประเทศ"
• คำเตือนจากคุณท็อปเรื่อง "โลกสวย": เขายอมรับว่าในอดีตเคยเป็น "idealist" ที่อยากทำเพื่อประเทศ แต่หลังจากเจออุปสรรคมากมาย เขากลายเป็น "realist" มากขึ้น โดยการ "เปลี่ยน structure" เพื่อ "เสริมเกาะ" (Tax optimization, Benefit, การเลือกตลาดหลักทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงสุด)
• มุมมองของคุณคมสันต์:ตลาดไทยยังดี: "ประเทศไทยยังเป็นประเทศที่กำลังพัฒนา เท่ากับว่าก่อนที่เขาจะไปถึงประเทศที่พัฒนาแล้ว ยังมีช่องว่าง อีกเยอะมาก ที่ต้องทำ"
• การร่วมมือกับ "ตัวใหญ่": "วันนี้คนที่จะมาชนะตัวใหญ่ จะไม่ ใช่ตัวใหญ่ อีกคนนึง ต้องเป็นคน ที่เขาไม่รู้จัก ด้วยซ้ำไป ว่ามาจากไหน" แนะนำให้ "ไปเข้า แถว กับ เขาดี กว่า" เมื่อมีเงินทุนและไอเดียดีๆ เข้ามาในไทย (เช่นทุนจีน)
• อุตสาหกรรมเก่าแก่ที่พร้อมเปลี่ยนแปลง: "คนตัวใหญ่ ไม่ อยาก ขยับ ไม่ อยาก เปลี่ยน เพราะ นั่นคือ Profit Center ของ เขา" แต่สตาร์ทอัพตัวเล็กสามารถ "ขยับได้คล่องกว่า เร็วกว่า"
• เทคโนโลยี AI ลดต้นทุน: AI ทำให้การ disrupt ธุรกิจ "ใช้คนน้อยกว่าเดิม แล้ว ลงทุน น้อยกว่าเดิม ด้วย"
• การปรับตัวของพนักงาน: คุณยอด ชินสุภัคกุล ยืนยันว่า "ต้องปรับตัว สกิล AI เลยมั้ย คำตอบก็ต้องเป็น ใช่ อยู่แล้ว" โดย LINE MAN Wongnai เริ่มนำ AI มาใช้ใน Call Center และจะขยายไปยัง Sales และ Operations ทำให้พนักงานบางส่วนอาจมีงานน้อยลงในอนาคต

7. ความสำคัญของ Partner และ Back-up ทางใจ

• LINE MAN Wongnai: คุณยอดโชคดีที่มี Co-founder ที่ "ศีลเสมอกัน" "ไม่ ได้ โลภมากนัก" "พร้อม จะทำงานหนัก" และไม่เคยคุยกันเรื่องเลิก นอกจากนี้ "หลังบ้านที่นิ่ง" และการสนับสนุนจากภรรยา (แม้จะสนับสนุนห่างๆ และไม่ถามเรื่องธุรกิจในช่วงที่ยากลำบาก) ก็ช่วยได้มาก
• Bitkub: คุณท็อปมี Partner ทางธุรกิจที่ "ทะเลาะกันบ่อยมาก" แต่ก็อยู่ด้วยกันมาด้วย "ความเชื่อ เหมือน กัน" และ "ความรับผิดชอบ" ที่สำคัญคือ Partner ที่มี Skill Set เสริมกันและ "ยอมซึ่งกันและกัน"
• Flash Express: คุณคมสันต์มี Partner (คุณเวย เจี๋ย) ที่ "ผู้ใหญ่กว่าผม 10 ปี" และเคยผ่าน "สมรภูมิมาหลายที่หลายอย่าง" ซึ่งช่วยให้เขามีพลังและหาทางออกได้

8. บทเรียนจากภาพยนตร์ "คนส่งของ": ความจริงและความเจ็บปวด

• คุณคมสันต์ แซ่ลี ชี้แจงว่าไม่ได้ว่าจ้างให้ทำหนัง และเพิ่งได้ดูพร้อมกับทุกคน
• ภาพยนตร์สะท้อน "โครงสร้างทั้งหมดมา จากเรื่องจริง" แต่เขากลับรู้สึกอึดอัดเพราะไม่รู้ว่าอะไรจริงอะไรไม่จริง
• ผลกระทบจากหนัง: ถูกเรียกว่า "สันติ" แทนชื่อจริง และชีวิตส่วนตัวถูกเปิดเผยมากขึ้น คนที่ไม่ชอบก็ยิ่งเกลียดชัง แต่คนที่รักก็เข้าใจชีวิตเขามากขึ้น
• การตระหนักรู้ถึงอาการซึมเศร้า: "เพิ่ง เข้าใจ ตัวเอง ว่า ไอ้ เหี้ย แม่ง จริงๆ เรามีปัญหา เรื่องโลกซึมเศร้าเหมือนกัน ว่ะ เพิ่งรู้ จักตัว เอง มากขึ้น" ทำให้ตระหนักว่าผู้นำต้องแสดงความเข้มแข็ง แต่ภายในอาจโล่งและโดดเดี่ยว

คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการ

• โทรไปยืมเงินทุกคนที่คุณรู้จัก: คุณคมสันต์แนะนำให้ "ยืมไว้ก่อนเลย มึงได้ ใช้แน่ๆ" เพื่อเช็คเครดิตตัวเองและระลึกถึงผู้ที่ช่วยเหลือ
• มีแผนสำรองเสมอ: "ไม่เคยมีสักครั้งหนึ่งเลยที่ผมวางแผนมาแล้ว แม่ง เป็นไปตามแผนที่ผมวางไว้"
• อย่า "หน้าใหญ่": "ถ้าหน้าใหญ่ มันรอด ยากอยู่ นะ... ไม่กล้าทดลอง ไม่กล้าทำอะไรในชีวิต ไม่กล้าที่จะดูไม่ดี ไม่กล้าที่จะล้มเหลว"
• กัดไม่ปล่อย: "ล้ม ลุก ล้ม ลุก... ต้อง กัด ไม่ ปล่อย" เพื่อรอเวลาแห่งความสำเร็จ

การเสวนาครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงโลกแห่งความเป็นจริงของสตาร์ทอัพที่เต็มไปด้วยความยากลำบาก ความเจ็บปวด และการเสียสละ แต่ก็เต็มไปด้วยความฝัน ความมุ่งมั่น และความหวัง การเป็นยูนิคอร์นไม่ใช่เพียงแค่ตัวเลขมูลค่าบริษัท แต่เป็นผลลัพธ์ของความพยายาม ความรับผิดชอบ และวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนของผู้ก่อตั้งที่พร้อมจะเรียนรู้และเติบโตไปพร้อมกับธุรกิจและทีมงานของตน